حكيم ابوالقاسم فردوسى
606
متن كامل شاهنامه فردوسى (شرح ميترا مهرآبادى)
.
--> فرستادى بر سبيل خفيه ، منهى بر او گماشتى تا از كيفيت معاش او با رعايا اعلام نمودى . اگر عدل كردى ، پايهء او را رفيع گردانيدى و اگر ظلم ورزيدى ، جزاى اعمال او در كنارش نهادى » . همان ، ج 1 ، ص 626 . ليك بندهش دوران شاهى بهمن را دورهء ويرانى ايرانشهر نام مىبرد . ص 140 . ح - ثعالبى روايت مىكند كه بهمن كيش زرتشت را نيرو بخشيد . تاريخ غررالسير ، ص 225 . ط - بناى شهرهاى بسيارى منسوب به بهمن مىباشد : 1 - بهمن در ناحيهء ميشان ( ميسان ) ، در فرات بصره شهرى بساخت كه آن را بهمن اردشير نام كرد و اين شهر همان ابله است . طبرى ، تاريخ طبرى ، ج 2 ، ص 484 مجمل التواريخ و القصص ، ص 54 ابن رسته ، الاعلاق النفيسه ، ص 120 ثعالبى ، تاريخ غررالسير ، ص 220 اصفهانى ، تاريخ پيامبران و شاهان ، ص 38 گرديزى ، زين الاخبار ، ص 55 ابن اثير ، الكامل ، ج 3 قبل از اسلام ، ص 152 . 2 - در سرزمين سواد عراق و در كرانهء رود زاب بالا ( بزرگ ) شهرى بساخت و آن را آباد اردشير ناميد . اكنون دهكدهء همينيا ( همانيه ، بهمينيا ، هميانيان ، همانيا ) نام دارد كه ميان بغداد و نعمانيه ، در وسط بيابان و كنار دجله است و نزديك آن هيچ آبادىاى نيست ، طبرى . همان ، ج 2 ، ص 484 مسكويه ، تجارب الامم ، ج 1 ، ص 87 مجمل التواريخ و القصص ، ص 54 نويرى ، نهاية الإرب ، ج 10 ، ص 164 اصفهانى ، همان ، ص 37 ابن اثير ، همان ، ج 3 قبل از اسلام ، ص 152 . 3 - شهر بهمن آباد در حد سند كه آن را منصوره مىخوانند . گرديزى ، همان ، ص 55 مجمل التواريخ و القصص ، ص 118 . 4 - گويند بهمن بفرمود تا بيت المقدس را آباد كنند . مجمل التواريخ و القصص ، ص 54 . 5 - شهر قندابيل را در ميان مرز هندوان و تركان بنا كرد . مجمل التواريخ و القصص ، ص 117 . 6 - در ناحيهء پارس شهرهاى جهرم ، فسا ، بوشنكا ( بشكان ) را بساخت و يا تجديد عمارت كرد . نيز بر آب رود زكان شهر كوار در فارس بندى بست تا آب آن بالا آمد و ديههاى آن مزروع گشت . ابن بلخى ، فارسنامه ، ص 54 مستوفى ، نزهت القلوب ، ص 125 119 مستوفى ، تاريخ گزيده ، ص 94 خواندمير ، مآثر الملوك ، ص 30 . 7 - شهر بازار اردشير را در يمن بساخت كه بعدها آن را تماشا خواندند . مستوفى ، نزهت القلوب ، ص 253 . 8 - ناحيه ترشيز را در قهستان بساخت . مستوفى ، نزهت القلوب ، ص 143 . 9 - شهر ريغان را در شبانكاره بساخت . مستوفى ، نزهت القلوب ، ص 140 . در رساله شهرهاى ايران بناى شهرهاى آسور و به اردشير و كابل به بهمن نسبت داده شده است . همان ، بند 52 34 در متون پهلوى ، ص 68 - 67 . 10 - روايت شده است كه بهمن آتشكدههاى بسيارى بساخت . بلعمى ، همان ، ج 2 ، ص 684 . از جمله در يك روز سه آتشكده در ناحيهء اصفهان بساخت . يكى را به هنگام برآمدن آفتاب در ناحيهء ماربين اصفهان بساخت و آن را شهر اردشير ناميد . ديگرى را به هنگام ظهر كه خورشيد در ميانهء آسمان بود ، در قريهء دارك از روستاى برخوار اصفهان ساخت و آن را ذروان اردشير نام نهاد . سومى را به هنگام غروب آفتاب در اردستان بساخت و آن را مهراردشير ناميد . اصفهانى ، همان ، ص 38 مجمل التواريخ و القصص ، ص 54 مستوفى ، تاريخ گزيده ، ص 94 . نيز بهمن يك آتشكده در ديه جز در ناحيه كرارج اصفهان و آتشكدهاى ديگر در آتشگاه اصفهان بساخت . مستوفى ، نزهت القلوب ، ص 51 - 50 . ى - برخى از سخنان بهمن بر جاى مانده است . ر . ك . ثعالبى ، تاريخ غررالسير ، ص 220 ميرخواند ، روضة الصفا ، ج 1 ، ص 630 - 629 خواندمير ، مآثر الملوك ، ص 31 - 30 .